Inloggen

Het serre-syndroom

    van Hal, Anke
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    • 173

    Onderzoek naar de ervaringen met Nederlandse eco-wijken uit de jaren negentig[1] leidde tot verhelderende inzichten waar hedendaagse renovatieprojecten, in het bijzonder die met hoge energie-ambities, baat bij kunnen hebben. De inzichten zijn verwerkt tot een concrete vragenlijst die bij elk project doorlopen zou kunnen worden. In een serie blogs van Anke van Hal worden deze vragen een voor een toegelicht. Deze keer: “Leiden de gekozen technieken ook tot de beoogde (energie)prestaties bij ander gedrag van bewoners dan waarvan nu wordt uitgegaan?”

    Het serre-syndroom

    Wie al wat langer meeloopt in de wereld van duurzaam bouwen weet dat serres in het verleden een uiterst populaire milieumaatregel in de woningbouw waren. Het waren constructies van enkel glas die tegen of tussen woningen en soms zelfs er helemaal overheen gebouwd werden.  Serres waren bedoeld als semi-buitenruimtes die het mogelijk maakten al vroeg in het voorjaar (en ook laat in het najaar) in je woning te genieten van de zon. Het positieve milieueffect was dat ze de binnenlucht van de woning  voorverwarmden, waardoor je minder hoefde te stoken.

    Nu zie je serres in nieuwbouwwoningen nauwelijks meer en dat heeft een reden. Want wat bleek? Bewoners waardeerden de serres enorm vanwege hun prettige klimaat. Maar vaak vonden ze de ruimtes die de serres boden onhandig klein. En veel bewoners hadden behoefte aan ruimte. Dus vaak gebeurde er dit: bewoners openden de (zwaar geïsoleerde) buitengevel en trokken die kleine serre bij de woning. Het resultaat was een mooie grote woonkamer, een buitengevel van enkel glas en een bijzonder hoog energieverbruik. Het serre-syndroom ontstond en bouwers en architecten lieten een dergelijke aangebouwde constructie voortaan liever achterwege. Of ze gebruikten al hun creativiteit om de serre zodanig vorm te geven dat het boven beschreven effect niet kon optreden.

    We hebben dus geleerd van het bouwen met serres dat ander gedrag van bewoners dan verwacht, vergaande consequenties kan hebben. Maar zijn die lessen ook doorgetrokken naar andere maatregelen? Daar kan je je vraagtekens bij zetten. Hoe vaak worden er bijvoorbeeld geen warmtepompboilers in een woning aangebracht die alleen goed functioneren als de bewoners precies volgens de voorschriften ventileren? Als ze dat vervolgens onvoldoende doen kan het apparaat niet genoeg warmte uit de ventilatielucht onttrekken en schakelt deze als vanzelf over op verwarming op een elektrische spiraal. Een bijzonder hoge elektriciteitsrekening is het gevolg. Of, als die warmtepompen voor warmwater zorgen, hoe vaak gebeurt het niet dat er meer warmwater wordt gebruikt dan met dat systeem mogelijk is? Omdat je bijvoorbeeld twee tienerdochters hebt die van uitgebreid douchen houden? Ook dan wordt overgegaan op elektrisch verwarmen in plaats van op het veel minder kostbare gas van voorheen.

    Nog een voorbeeld: die uitblaaspunten van bijzonder energiezuinige luchtverwarmingssystemen. Wat gebeurt er als bewoners daar hun zo geliefde lange veloursgordijnen voor hangen?

    Van het serresyndroom zijn we genezen, maar als we bij ontwerpen blijven uitgaan van voorgeschreven gedrag van bewoners, blijven er nog veel andere syndromen volgen.

     

    Op http://www.renda.nl/de-tijd-zal-het-leren bespraken we de hoofdconclusies van ons onderzoek naar de lessen uit het verleden. Het rapport is te vinden op deze pagina van onze website HomeMates.nl. 

    [1] Een totaaloverzicht van de vragen en een samenvatting van het onderzoek kan hier gedownload worden.

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • M. Vink
        M. Vink 395 dagen geleden

        En ik geniet heerlijk van de bij mij sinds vorig jaar december aangebouwde tuinkamer van 2 bij 5,5m met volledige schuifwand. Veel vaker buiten zitten. Veel langer seizoen voor mijn moestuinplanten in bakken in de tuinkamer. Veel minder rommel vanuit de tuin in mijn kamer. EN minder kou op de ramen van mijn woning en dus weer iets minder stoken in mijn al goed geïsoleerde woning. Ik kan het iedereen aanbevelen. Zorg wel voor goed zonnewering, anders wordt het veel te warm. EN zorg ervoor dat de zon in de kamer zo min mogelijk belemmerd wordt in de winter door de tuinkamer.

        Met meer dan 2 mensen zitten is bij mij niet mogelijk en zelfs dat is krap. Dus als je tuin groter is en je kunt een stuk missen, is een iets grotere aanbouw aan te bevelen.

      Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers